Thursday, August 5, 2010

MCF News August 2010

India pawisa chhiahchhiahna thar


Sorkar chuan July 15 khan Indian Rupee chhinchhiahna (symbol) a thlang fel tawh a, thla 6 chhunga hman tan a tum a ni.

Symbol thar “`” hi Devanagari hawrawp “Ra” atanga siam a ni a, Roman hawrawp ‘R’ nen pawh a in ang hle a ni. He design hi sorkar buatsaih intihsiaknaa thehluh chi 3,000 atanga D Udaya Kumar, IITB zirlai siam thlan chhuah a ni.

Rupee lam tawi atan ‘Rs’ hman thin a ni a, mahse international sumdawnnaah pawisa hming atan Rupee hmang ve ram dang (entirnan Pakistan) pawisa nen ngaihfin a nih loh nan INR ti a hman an ni thin thung a.

Symbol thar font hi (http://blog.foradian.com/rupee-font-version-20) atangin download theih a ni a, Tab key chunga ~ or ` key hi hman tur a ni. Ref: The Times Of India/Wikipedia


++++++++++


Khawnglung Run film zo fel tawh


Mizo film awm tawh zawng zawnga technically-a changkang ber leh senso hautak ber tura ngaih ‘Khawnglung Run’ chu shooting zawhfel a ni tawh a, October thla ral hmaa tihchhuah a nih tur thu hriat a ni.


He flim hi ‘Leitlang Pictures’ hmalaknain Lunglei atanga Km 5-a hla Kawmzawl hmun, Darkhung tlangchhip-ah may 21 atang khan shoot tan a ni a, hmanlai mizo khua angin in 30 vel sak (chawp) a ni a, thawnthu ang chiahin khua an run hnuah in an sak te chu an halral vek a ni.


He Director Mapuia film siam nan hian sorkar leh mimal thahnem ngaite thawh chhiar tel lovin cheng nuai 7 chuang senral a nih thu hriat a ni a, a changtu mi 300 atang 400 zingah zaithiam lar tak tak an tel nual nia hriat a ni bawk.


He film hi 1854 bawr vel a Pawi Ral-in Khawnglung khua an run chanchin behchhana siam a ni a, nula leh tlangval inngaizawng Chala leh Thangi chanchin zeh tel a ni bawk.
Ref: Ralvengtu/ vulmawi-daily.blogspot.com


+++++++++++


India Census tum khatna zo fel


Khawvela mihring tamber ram pahnihna India chuan a chhiarpui thenkhatna, chhungkaw tin chhiar chhuah, a zo fel tawh a, hnakum Febuary 9 atang neih tan tura hruahman thenhnihna a zawhfel hunah kum 15 tling chinte tan ID card (Singapore leh Burma angin) a siamsak vek dawn a ni.


Thenhnihna hi Febuary thlatawp-a zo fel tura ruahman a ni a, a ram chhunga mi zawng zawng kutzung tial (finger print), thlalak leh chanchinte chhiarin a chhin chhiah vek dawn a ni.


MCF News-a tarlan a nih tawh angin Mizoramah chhiarpui thenkhatnaa in ziak lut duh lo chhungkaw 1355 an awm a ni. Thuneitute chuan chhiarpuia tel duh lo te hrem nan `1,000 chawi tir emaw kum 3 chhung jail tan tir theih a nih thu an sawi bawk a ni.


Chhiarpuia tel duh lo te chuan Thupuan 15:17 tan chhanin, Sakawlh hming emaw Sakawlh number 666 nei te chauhvin thil lei leh hralh theih a ni tawh ang, tih thu avangin chhiarpui inziak luh chu Sakawlha inziak lutah an ngai nia hriat a ni. Ref: Internet


++++++++++


Commonwealth Games-ah Cheraw


Kumin October thlaa New Delhi-in a thlen tur, Commonwealth Games 2010 hawnnaa Cheraw kân thiam tírturin Organising Committee chuan Mizoram a ngen niin sorkar thuchhuah chuan a tarlang.


Thuchhuahah chuan Mizoramin tunhnaia Cheraw kâna world record a siam avangin October 3-a New Delhi-a Games hawnna inkhawma Cheraw kân turin sawm an nih thu leh tih hlawhtlin ngei a tum thu a tarlang a ni.


Sawmna angin British awp tawh thin ramte insuihkhawm Game hawnna inkhawma Cheraw kan tur hian Mizo thalai 80 vel kal tir a tum thu hriat a ni.


+++++++++++


Hawktuiin naupang a len bo


July ni 27 khan Kalaymyo-Taungphila veng hmeichhe naupang kum 6 mi sikul pana kea kal hawktuiin a lak bo thu hriat a ni.


He hmeichhe naupang, Ram Kip Zing-i hi Primary School 13 a Pawl I zir mek ani a, an in leh sikul inkara lui sirah a tawlh tlu palh a luitui khoh tak chuan chhanchhuah hman rual lohvin a len bo nghal nia hriat a ni. Thalai rualte chuan ni 3 zet luidung zawng zawng dap chhuakin an zawng a, an hlawh chham thu hriat a ni bawk a ni.


Ruah tam lutuk avangin Tahan leh a chhevelah tui a lian nasa hle nia hriat a ni a, Tunlai hian Tuivar lui lian avangin Tahan –Letpanchaung – Tuingo motor service pawh chawlh a an chawlh mek thu hriat a ni.


++++++++++


Laldenga thih chamah zahna hlân


July 7 kha Mizoram Chief Minister hlui, Laldenga thih champha a ni a; Laldenga nupui leh MNF hruaitu thahnem takin a thlanah pangpar an dah a, MNF President Pu Zoramthanga chuan, “Laldenga hi a takin kan hnenah awm tawh lo mahse, kan thinlungah a nung reng a ni,” a ti.


Laldenga thih champha vawi 20-na, 7 July zing 7;00 khan Treasury Square-a a thlanah amah zahna, chawimawina leh hriatrengna entir nan mi thahnem tak an kalkhawm a, hunserh tawitê neiin, MNF Vice President, R Tlanghmingthanga'n a kaihruai a ni.


Laldenga nupui Lalbiakdiki chuan, “Kan pa-in Mizoram tana a theihna leh tlin ang tâwka rawng a lo bâwl vena min hlutpuitu zawng zawngte chungah lawmthu ka sawi a, a hmachhawp tipuitling tura Zoramthanga ten MNF an hruai dan hi ropui ka tiin lawmawm ka ti a; a hruaina atang hian Mizoram leh hnam hmasawn zelna tur atan rorelna an chan leh ngei pawh ka duhin ka beisei a ni,” a ti.


Pu Laldenga hian India atanga Mizoram in la hrang turin 1961 khan MNF a din a, independent puangin silai nen India sorkar an bei a ni. 1986 ah remna thuthlung ziakin Chief Minister atan lakluh a ni a.


Mizoram chu, chu thuthlung angin 1987 ah State dinhmuna hlan kai a nih hnu Inthlan vawi 1 naah MNF chuan hnehna changin Pu Laldenga chu CM a thlan tlin a ni a, mahse an zinga MLA pakua chuan MNF an chhuahsan a vangin 1988 September thlaah CM nihna a hloh ta a ni. 1990 ah London-ah Cancer natnain a boral a ni. Ref: Internet


++++++++++


Protestant kawngzawh beih tawk


July ni 12 khan Northern Ireland ram Belfast khawpuiah Protestant ho kawng zawh Catholic in an bei a, kawngzawh vengtu police 82 hliam an ni.


He buaina hi sorkar hruaitute leh police hotuten an dem hle a, ‘ngaihdan in an lohnate chu a rum zawng nilovin inbiakna nena chingfel turin’ an fuih hlawm a ni. Catholic ho chuan Protestant ‘Orangemen’ kawngzawhte chu petrol nena siam bomb, concrete phek leh bottle tein an bei niin chanchinbute chuan an tarlang a.


N Ireland-ah hian kumtin July ni 12 hian 1960 Boyne indonaa Protestant lal prince William of Orange-in Catholic lal King James II a hnehna lawm nan Protestant-ten kawng an zawh thin a, buaina a chhuak fo thin a ni. Ref: AFP


++++++++++


Tahan leh Kohhran


Tahan chhuak Chhaktiang |halai Arsi Chanchinbu tarlan danin Tahan-ah Kohhran 47 a awm a, pun lam a pan zel niin a lang.


Kawlram Mizo khawpui berah hian Kristian chhungkua 2,675 an awm a. Presbyterian Church of Myanmar an tam ber a, biakin hmun 4-ah chhungkua 551 an lawi a ni. Methodist-in 520 neiin a dawt a, pathumna Wesleyan Church niin hmingziak chhungkua 260 an awm a ni. Baptist kohhran hrang hrang chi 5-a tel chhungkua belh 362 an awm bawk a.


Member chhungkaw 100 chuang lawina kohhran (biakin) 10 a awm laiin chhungkaw 10 nei tling lo kohhran 12 an awm bawk a ni.

++++++++++


Wesley Hospital Oxygen Plant fitfel


Tahan damdawiin lian ber Wesley Hospital chuan Oxygen Plant a fit fel tawh a, June thla atang khan an hmang tan tawh a ni.


He damdawiin hi Kalaymyo chhehvela Oxygen Plant nei hmasa ber a ni a, tunhma chuan Oxygen thun belh turin Mandalay-a thawn thlak a ngai thin a ni.


Khawl thar hian a rualin bur 4 a thun thei a, bur lian chi pakhat thunkhah nan darker 3 vel a ngai a, bur te erawh chu a ruala pali thun khah nan darkar 3 chauh a ngai thung a ni tiin a fit-tu engineering chuan a sawi a ni.


Tuna an sak belh mek building zawh fel a nih hunah chuan inzaina (operation) room leh damlo zualte dahna (ICU) room te awl-sam taka pipe nena connect mai theih tura ruahman a ni bawk a ni.
Ref: Chhaktiang Thalai Arsi

++++++++++


Kang tuar tanpuina pe


Khawvel hmun hrang hrang atanga Hmuntha khua kang tuar chhungkua 25 tana tanpuina tling khawm 2,182,412 (nuai 21 chuang) dawn a nih thu hriat a ni a, Foundation Commettee June 23 khan Hmuntha khuaah kalin tawngtaina nen an va hlan a ni.


Khaw sir ram kang avanga April 9 a kang mei chhuak khan In 21 a kang ral a, in peng luah chhung kaw 4 nen harsatna tawk chhungkaw 25 an awm a ni, Chung in kangral ta 21 ah chuan mihring 108 an khawsa a ni. Ref: Zoin.Info


++++++++++


Mizoram Police ten Burmese an chhiar


Tunlai hian Lunglei Police te chuan Burma mi list an la khawm mek a, Burma ID a chuang hming leh number te an record bakah thla an la bawk a ni. Hei hi thilsual ti an chhui huna hman tangkai atana an tih nia hriat a ni. Ref: KMT


++++++++++


Misual-in nula pawngsual hnuah a that


June 7 khan Phulmawi khuaah nula kum 17 mi pawngsuala thah a nih thu hriat a ni, a titu hriat a la ni lo.


He nula hi tuktin a thawh thin lo-a vawkchaw zawng tura zing dar 6-a a feh chhuak ni dang anga a lo kir mai loh avangin a pa ngaihtha lo chuan a va zawng a, chem hliam pu a fanu ruang a va hmu a ni tiin Phulmawi khaw mite chuan an sawi a ni.


Nula ruang hi Kalaymyo Civil Hospital-ah enfiah a ni a, a nghawng leh a keah chemte nena nataka khawih a nih bakah a taksa hmun hrang hrang pawh hliam a nih thu hriat a ni.


A titu man a la nih lova, mahse Phulmawi khawmite chuan an khawbul Yazaju khuaa sipai bang, pawngsual vanga hming chhe thin tawh, a nih an rin thu an sawi bawk a ni.


Phulmawi hi Tahan hmarthlang lam Mel 25 (km 40) vela awm Tlangmite chenna khua a ni. Ref: Khonumthung


++++++++++


Kang tuar chawitir tum


Halkha bial Tinam khuaa kang mei tuar chhungkaw 2 tanpui a hnekin thuneituten chawi tir tumin court-a thu an thlen mek a ni.


He fehreh laia chhuak kang mei hi July ni 12 khan Pu Hrang Uk-a in atanga kang tan a ni a, nuai 50 man hu a hloh niin a sawi a, Pu Than Kung-a in kang kaiin in, buhdeng khawl leh a ran vulh zawng zawng a kang ral vek nia hriat a ni.


Khawpui lamah vethung chuan sipai thuneituten inthlan lo awm tur tan mipui tih lungawi an tum a, May thla khan State Chairman Brig. General Hlun Ngaia’n, a mah Budhist sakhaw zuitu ni siin Halkha khuaa kohhran lianber pa 3, Zion Church, Calvary Church, Bethel Church-ah te tanpuina a pe teuh nia hriat a ni a, Bethel hian nuai 2 a dawng niin chiang taka hriat bawk a ni. Ref:KMT


++++++++++


Pi-le kawng khar


Zokhawthar leh New Rih(|iau) inkara border check-point hel nana an hman thin chu pawisa lo diltu sipai duty tur an awm loh avangin khar rih a ni.


Phaiza (Burma) atanga Tlangsam (Mizoram) kawng chu July 7 atanga khar a ni a, Phaiza - Zote erawh kal tlang theih a la ni a, mahse pi-le (thamna) tisangin thuamhnaw phur sakawr pakhat tan sipai duty hnenah Ks 3000-5000 pek a ngai tawh a ni. Ref: Khonumthung


++++++++++

HAPPY BIRTHDAY

Lalfakawmi 84582677 1 Aug
T. Mona Lisa 2 Aug
Lalsangliani 82088217 7 Aug
Lalremruati Khawlhring 82769194 9 Aug
Lalpekhlua 83134479 9 Aug
Lalnghakliana 97181585 10 Aug
Lalsangzeli 81062740 11 Aug
Lalawmpuia 96127169 14 Aug
Bethel Parthangi 85404492 14 Aug
Biakhmingthanga 92991010/93427767 14 Aug
Gospel Zaihmingthangi 81052128 16 Aug
Joshua 94594192 16 Aug
Lalchhandami 18 Aug
Lalthanpari 85488550 18 Aug
Malsawmtluangi 83504143 23 Aug
Laldinpuii 82725694 19 Aug
Lalthianghlimi 81873517 21 Aug
Lalawmpuii 84140849 22 Aug
C. Lalrinpuii 91126121 26 Aug
Lalhlanmawii 81097354 30 Aug
Lalramdinpuii 84162408 30 Aug
Robek Zaichhingpuii 83207969 30 Aug


++++++++++


JULY THLA INKHAWM REPORT


4 July
Hruaitu : Biakhmingthanga
Thawhlawm : 100
Hun neitu : Laldinpuia
Refreshment tumtu : MCFS


11 July
Hruaitu :Lalsangliani
Thawhlawm :109.95
Hun neitu : Sangengmawia
Refreshment tumtu : MCFS


18 July
Hruaitu :Malsawmtluanga
Thawhlawm : 57.20
Hun neitu : Lalsiamthanga
Refreshment tumtu : Gospel Zaihmingthangi

25 July
Hruaitu : Sangtea
Thawhlawm :116.20
Hun neitu : Lalramdinpuii
Refreshment tumtu : Saihnuna


++++++++++

August thla rawngbawltu turte

1 August 2010
Inkhawm hruaitu : Nl. Lalchhandami
Hun neitu : Pu F. Vanlalhruaia

8 August 2010
Inkhawm hruaitu : Nl. Rosangzuali
Hnu neitu : Tv. Lalhriattira

15 August 2010
Inkhawm hruaitu : Tv. Biakhmingthanga
Hun neitu : Pi Lalthanzaui

22 August 2010
Inkhawm hruaitu : Nl. Lalrindiki
Hun neitu : Pu Malsawmtluanga

29 August 2010
Inkhawm hruaitu : Tv Thangpia
Hun neitu : Nl. Lalhunsangi


++++++++++


Editorial

Thu leh Hla lama kan rin chhan em em kan Editor Pu Rengpuia’n min thlawh hawnsan ta daih si a, kan News enkawl hna chu hotuten ka chungah an rawn dah ta ruih mai le!

Ti hian theih tawp kan chhuah ho ang a, MCF member-te hriat atana tha Pathian thu leh chanchin thar mai nilovin khawvel hmun hrang hranga Mizo tawng chhiar theite tangkaipui a lo nih theihna lam kan tinzawn bawk dawn a ni.

Vawiin-a kan hun hman mek hi IT khawvel an ti thin; TV, Internet, Telephone leh adangte hmangin chhim leh hmar, chhak leh thlanga thil thleng tin reng chawp leh chilhin kan lo hre thei zung zung a, hei hi keini pawhin uar lehzuala hman tangkai kan tum dawn a ni.

Singapore hi First World Country an tih zinga tel pha a ni a, Aisia khawmualah chuan mite chen chakna ber ram zinga chhiar tel thin a ni. Hna chungchang emaw zirna lam thilte Mizoram leh Burma-a kan unau thiantha hmelhriatte zawhna tamtak kan tawk theuhin ka ring. Miten he ta khawsa mekte ‘aw ka’ ngei hriat an chak em em a ni.

Singapore lo kal tum ten thutlukna dik an siam theih nan, ‘kan tawnhriatte I hrilh hre hreh lo ang u khai’ tiin ka’n insawm a, kan mi leh sa te lo kalna atan kan duhsak em? Lo kal turte hriat lawk atan tha tur te, a harzia emaw a nawmzia emaw, hnathawk mi chuan a hnathawh dan kal hmang leh nitin a khawsak dan chenin, chutiang zelin zirlai pawhin sikul luh dan, sumsen dan tur bakah sikul zawh huna kan dinhmun tur hmathlirte nen uar takin I sawi theuh ang u. Kan thuchah puang chhuaktu atan MCF News hi a inpeih reng a ni tih hre thar leh theuh ang u khai.

Kan thil zir a neu tham lutuka ngai kan awm em? Dam chhung zirtur kan ni a, tuna a bul la tan thei rih lo pawh chhiarsen loh an awm a ni. Kan hnathawh zahpuite kan awm palh ang e! Eng hna pawh thawh huama Singapore-a lo kal duh mi chhiarsen loh khawvelah hian an awm a ni. Hnaah hna hniamlua a awm lova, thawh atana zahthlak a awm bawk hek lo.

Hna sang puipui thawk ten min chawm si loh chuan ‘kan pum chawmtu hna reng reng chhuan hliah hliah tur a ni’ an ti thin. Kan sawi tak angin kan zirnathna chungchang I ziak hreh lo ang u, mi ten an tangkaipui dawn si a.

News-a hming tih lan rem ti lo chuan hming lem phuah zeuh mai tur a ni a, lehkha I ziak ngai lo a nih pawhin I thiam dan dana I rawn ziahte kan thiam tawka lo rem tha turin kan in peih reng bawk a ni.


++++++++++


EDITORIAL BOARD

Editor : Zoramchhana
Members : F.VL Hruaia
: Biakhmingthanga
: Lalhriattira
: Lalchhandami

Thuchhuah tur nei chuan MCF e-mail (mcfsingapore@gmail.com) ah emaw a hnuaia address-ah emaw a thawn theih reng a ni.

Mr Zoram Chhana
112A, Upp Bt Timah Road,
Goh and Goh Building, Level 3,
Singapore 588170

++++++++++



NANGMAH LEH NANG MAH
By Mahlimipu

Ka dawn thin lei hringnun hi! Hlimna a va tawi thin tak em! Khawvel ram ropuia an chhiar Singapore-ah nitin mai hnathawka hun han hman chu dam chhan a tawi kan ti dawn nge a sei ka ti zawk dawn? tih pawh sawi thiam a har khawp mai.


Mahni ngaihdan mah hman seng loh nak lai’n bula awm te lah chuan ngaihdan an lo thawh ve leh thin bawk si. Mahni ngaihdan chauh kal pui lah chuan hnung lam atangin “se se” min tih khum leh ngal. Engtiang a awm tur nge! Engtinge hring nun hi ka hmang ang!


Chhungkua kal san in mi ramah hna kan thawk a, khua lam thian te chuan ram changkang a awm chu nuam takin awmah min ngai leh ngal. Kan awm dan leh nun dan te hre chiang sela, min ngai nep a nih loh pawhin min khawngaih chu beisei awm tak a ni. Isarel faten misal an nih laia “Min ramah chuan fakna hla kan sa thei lo” an lo ti pawh kha dem awm lo tak an ni.


Hmel hriat loh tawng hriat loh karah hna ka thawk a, ka thiam chhun ‘yes’ leh ‘no’ lah chu mi dang pawhin an lo thiam ve vek si. Thian te aia han kai sang chu thil har tak a ni. Ka nun hlui te ka dawn kir changin ka nu leh pa ten thahnem ngai taka lehkha zir tura min tih laite ka ngai thin. Mahse, tun ah chuan a tlai ta si. Ka tih theih awm chhun chu thlan tui tla bawrh bawrha hna thawh a ni ta ber mai.


Zan khat chu rin loh deuh mai’n naupang tet atanga ka school kal pui hian min rawn phone a. Naupang tet atangin school kal tlang kan ni a, kan kalna school a in ang thin mai bak ah kan class pawh a in ang zel a ni. Ka thian pa chuan hlawhtling taka lehkha a zir chhuah hnuah hna tha tak thawk turin Singapore-ah a lo kal thu min hrilh a. Kan in phone zo ka rilru a lo lang hmasa ber chu “ Engvange ka thian pa hi zirna lamah kei aia a hlawhtlin bik” tih a ni. Ka ngaihtuah chiang a, hlawhtling tur khawpin ka lo zir taimak ve loh vang tih ka hmu chhuak a.


Ka hlawhtling lohna atangin mi dang dang dem tur ka zawng thin. ‘Kan zirtir tute an tha lo alawm’. A nih loh leh ‘ka nu leh pa ten min ngaihsak loh vang’ te ka ti thin. Ka thianpa zirtir tu khan min zirtir ve tho a, a nu leh pa pawh ka nu leh pa ang tho an ni. Mahse ka hlawhtlin loh chhan chu dawngdah taka ka lo zir thin vang zawk a lo ni. Chu chuan thil engkimah min ti hnufualin ka hringnun hman te hial a ti nuam lo thin.


Mahse, ka tan hian khua a la tlai lo. Dam chhunga zir tur a lawm ka nih. Eng hna pawh eng mihring pawh ka hmaah lo ding se ka hma chawn ngam tur a ni. Davida’n “Ka dam chhung nite chhiar dan tur min zirtir ang che, Finna thinlung ka neih phah hialna turin” a lo ti a. Ka hringnun hian hriatna thiamna a mamawh a, chu chuan ni tin mai ka nunah zir tur ka ngah zia min hmu tir thin.

I hringnun kha dawng chiang la, I hlawh chham chang pawhin mi dangte dem mai suh ang che. I nitin nunah I bula mite en lovin nang mah leh nangmah in en chiang thin ang che. Kan lo tha ber lo deuh thin a nia.


++++++++++


Dan pelin I puten an cheibawl che em? Police rawih I hreh pawhin tanpuitu dang an awm:

HOME : Ph 6341 5525, 6341 5535
HOPES : Ph 6275 5725


++++++++++


HMANLAI AN CHANG ZO TA
By Kawlchuanipa


Kan awmna lei, ni leh thla inher vel hian hun thar a lo her chhuahpui zel a, kum hlui chu kum tharin a lo thlak zel a, kum thar kan awm dan tur ngaihtuah a tul laiin “NUN HLUI” bawk hian ngaihtuahna thinlung a luah leh thin.



Khawvelah hian enge nuam a, hlimawm? kan tih chuan kan nuapan laia nu leh pate thla zar hnuaia lung khamna reng reng awm lova kan hun hman lai, nu leh pate fing ber leh thiltithei bera kan ngaih lai kha a ni awm e. Lungngaih manganna awm lova kan hun hman laite kha a nawm vei nen! Tunah chuan hmanlai an chang zo ta.


Kan lo lianin nulat tlangval kan rawn hria a, hmel duh zawngte nen kanin tawng a, hlim tak leh lungrual taka kan in zui lai te, krismas thing phur nia kan nulate ring fiah tak taka an han nuih ham ham lai te, kan vanglaini kan thawhtheih lai nite kha hmanlai an chang zo ta.


Engkim mai hi hmanlai a chang zel a, chhungkim dar ang lenlainite hmanlai a han chan meuh chuan ka hawi vela engkim mai hian lung min len, hnim hring mawi tak tak ten lung len a ti zuala, sava hram mawi takte leh ral hla taka tlang lang ririaite chuan lung a ti leng a. Heti hian kan naupang lai te, kan nulat tlangval lai te chuan mual min liam san zel a ni.


Ka ngaihtuahna kal zelah chuan Singapore leh Malaysia mai bakah ram hrang hrangahte hian chhungkua harsatna avangin kan in tir liam ta chu a nia. Kan thalai rualte khan “Kristianna” leh

“Zonun” an humhim thei ang em? tia ka ngaihtuah laiin “Mizo Christian Fellowship in Singapore” tih bu ka fanuin min rawng thawn kan han hmu chu ka thaw huai a, a hming hi a mawi ka ti hle a, “ Hei zet chuan Zonun leh Kristianna a hum him ngei dawn a nih hi” ka tia. Ka thla a muangin ka lawm hle a ni.


Ka lawm a zual zel a, ram danga awm lanu valrual rammu ten hlawh tlinna hlado chhama sum tam tak nen an lo haw a, an chhungte nen a an hlim za te ka hmuh chuan ka hlimna a zual a, nun hlui hmalai chang hnu ngai’n ka rum reng ta lova, lawmna nen ka hnu chhawn thei ta. Chhiartu duh takte pathianin malsawm che u rawh se.



++++++++++


I Vengte hmangaih rawh
By Tluangtea

Vengte hi kan mihringpui midangte an ni. Vengah hian mitin, hnamtin mi ze dang dang an awm za hova. Mi pakhat leh pakhat inkarah itsikna leh buaina, thinlung sual leh mahni nawmna chauh ngaihtuahna, elrelna leh hmusitna, duhamna leh hmasialna, inhnehsawhna leh inhnialna, mahni inngaih pawimawhna leh insawi chhiatna te a awm thin.


“Nangmah I in hmangaih angin I vengte pawh I hmangaih tur a ni” (Mat 19:19) tih ziak a ni a, ‘lei nu leh paten an fate an hmangaih, ram hmangaihten ram tan nun an hlan’ angin ‘veng hmangaih ten veng tan’ tlawmngaihna an chhuah a. Mahse ‘khawvel hmangaihna zawng chatuan a tling zo lova Krista hmangaihna chauh lo chu’ tiin Bible-in min zirtir a, ‘Rinna leh beiseina te aiin hmangaihna hi a ropui ber a ni’ a ti bawk. ‘Khawvel nikin niah chuan rinna hi a awm tawh lovang’ tih ka hmu bawk a ni.


Vengte hmangaih hi a theih mai loh. Theih nise chuan veng te hmangaih hi thil tha a ni tih mi tam zawk hian ka hre theuhva inhmangaih dial dial awm tak! Kan lungdum deuhte chauh kan hmangaih a, Kan thinlai lungrukah hian zaleng dang an leng ve tawh thin lo.


‘Vang’ awm lova hmangaih tum chu a awl lo a ni. Pathian chu hmangaihna a nih vang leh he thu hi tlangval mi hausa hnenah lal Isua’n tih tur pawimawh tia a hrilh a nih vangin I ngai pawimawh ang u. Kan vengte pakhat pahnih lo suaksualin, a tam zawk pawh lo ni teh reng se, I zam lovang u. I buai ve lovang u, keini chhandamna changtute zawng pathian thuah I intulutin ke I pen ang u.


Chhungkua chu thu khat vuana an awm loh chuan ngaihdan a peng a, duh dan a inang lova inhmangaih a har thin. Mi zawng zawng pathian thuah innghatin a thu chu kawngkhatah zawh duh ila kan in ngaih dial dialin leh kan inhmangaih dial dial thei tur hi a ni. Engpawhnise rangkachak leh tangka sang tam tak ai chuan Isua ‘ka’ atanga dan chhuak chu kan tan a tha zawk e.


Isua chuan ti hian hmangaih dan tur min zirtir a ni: A tihduhdahtu che u malsawm sak ula, malsawm rawh u, anchhia chu lawh suh u. I hmelma chu a ril tam chuan ei tur pe rawh, a tuihal chuan in tur pe rawh. Ngaihtuahna hmun khatin awm tawn theuh rawh u. Inngaihtuah sang lutuk suh ula, mi tete pawl zawk rawh u. Intifing suh u. Tu sual pawh sualin thung rul suh u. Mi zawng zawng ngaiha thil mawi ngaihtuah lawk rawh u. Phuba la suh ula, Pathian thinurna kian zawk rawh u. “Phuba reng reng keima lak tur a ni, keiman ka thungrul ang, Lalpa’n a ti,” tih ziak a ni si a.(Sam-119:72)


“Hmangaihnain a dawh thei a, ngil a nei bawk thin. Hmangaihna a itsik lova, hmangaihna a in fak lova, a uang lova, a che mawi lo lova, mahni hma a sial lova, a thinur duh lova, engkim a tuar hram hram a, engkim a tuar chhuak thin” tih thu hian hmangaihna zia a ti lang chiang hle a, “Hmangaihnain veng te a ti khaw lo ngai lova, chuvangin hmangaihna hi dan zawh famkimna a ni” tiin Tirhkoh Paula chuan dan zawh famkimna a ti hian a ni. (1Kor 13:4-7, Rom 13:10)



Bible chang dangah pawh hmangaiha zia kan hmu thei a: “Nimahsela tupawhin khawvel sum neiin a unau tlachhamin hmu sela, ani chu lainat si suh sela, pathian hmangaihna chu amahah engtin nge a awm ang? Unaute u, thu chauhin inhmangaih suh ang u khai, lei chauhvin I inhmangaih hek suh ang u, thiltih leh tihtak zekin ni zawk rawh se” tih te, “Thupek thar ka pek che u hi, inhmangaih ula, keiin ka hmangaih ang che u hian nangni pawh inhmangaih ula. In inhmangaihna chuan mi zawng zawngin ka zirtirte in ni tih chu miah chuan an hria ang”, a ti a ni.(IJoh 3:17-18,Joh 13:34). “Lei mihring leh van angle tawngtea thu sawiin thu ruk zawng zawng leh hriatna zawng zawng hria vek mah ila, tlang sawn theihna khawp hial rinna famkim nei mah ila, hmangaihna ka neih si loh chuan ka tan engmah a sawt lovang.” (1Kor13:1-3) tiin hmangaihna a pawimawh zia Bible-ah kan hmu thei bawk a ni.


Tunah hian Singapore sum zawng leh lehkha zirin kan awm a, unau te leh vengte chauh in duh sak a inhmangaih mai lovin kan bul hnaia mi kan hmuh phak, kan thenawm leh kan thawh pui te mimal tin,chhungkua tin leh kohhran tin I inhmangaih ang u. “A theih phawt chuan mi zawng zawng nen inrem in awm ang u” tih thu min pek kha kan zawm a, kan inrem theih nan Lalpan mal min sawm sak rawh se. Amen.


++++++++++


NEPNOIS
Sipai Bang

Kum-55 mi vel hian chhek-In a sa a, a tuboh ken lai nen chuan ama chal a inchhu a, a tla ta tawp a, a inhliam na fu mai a, damdawi inah an dah lut a. A thianpa chuan, "Thiana, engtin nge mahni tuboh ken lai nen mahni chal i inchhut theih ?" a ti a, "A..., ka sawi dawn chuan ka sipai tan lai atang sawi a ngai" a ti a.


“Kum-25 kal ta khan sipai hmun atangin chawlh ka la a, ka haw kawngah Hotel-ah ka riak a, ka room sira nula hmeltha tak mai hian ka room kawngkhar a rawn kik a, 'Ka u, vawt ka ti' a rawn ti a. Ka kawrlum ka lo haktir a, a rawn kal leh a, "Vawt ka la ti tho tho," a rawn ti leh a. Ka puan ka lo pe leh a. Rei vak lohah a rawn kal leh a, "Vawt ka la ti tho tho," a rawn ti leh a, natchhawkna damdawi ka lo pe a, "Puan lum taka sinin mu la, a reh mai ang" ka lo ti a.


Kha kha ka chhek-in sak lai khan ka ngaihtuah chhuak a. A beisei kha ka lo hrethiam lo kha a pawi ka ti lutuk a, khang anga nula hmeltha leh piannalh kha ka ui lutuk leh ‘a’ ka inti lutuk chuan ka chal ka beng tur chu ka tuboh hum lai kha ka lo hre tawh lo va, tuboh chuan ka chal ka chhu ta alawm le!! " zuk ti a mawle.


+++++++++++


In hmu chhuahna Bible Chang

Kan Editor haw ta khan Tahan a thlen hnuah a Bible Chang Thlan min rawn thawn a, “ I nupui chu tih la, I fate awm tha rawh”, a ti.



++++++++++



Monday, July 5, 2010

MSF News July 2010


Editorial

Thuchah

He thu in chhiar hian kei chu Singapore-ah ka awm tawh lo vang. Nu ber awi tlei turin hnutiang hawi lova ka liam a tul tlat atin a ni.
Lung hi chu in tileng dawn mawle! Mahse Singapore-a awm hlen tum lo deuh vek kan ni a, kan inhmu leh hlawm ngei dawn alawm. Haw hmasa deuh leh hnuhnung deuh kan awm ni mai.

Amaherawh chu P.R ni thei leh citizen thei tur chuan lo nih hram tum teh u khai. Ti reng renga kan haw zel chuan nakin zelah Mizo hi Singapore kan kal zel dawn a, belhchhan tur leh innghahna tur kan nei lo zel palh ang. Keini chu tum eng ang mah ila kan ni thei lo va, kan haw mai a ngai a ni a. Thangthar lo kal zel turte tana malsawmna ni thei turin a thei thei chuan lo tlawmngai hram teh u.

Tin, MCFS inlungrualna hi lo vawng nung zel ang che u. Inngaina tawn leh intanpui a, inchhawmdawl zelin lo awm ang che u. Ka duhsakna sang ber ka hlan a che u.

Tlai ni a liam dawn ta;
Ka hawn a hun ta e,Damin lo awm ula;
Khual tha ni ang che u.


+++++++++++

Inkhawm Report

6 JunePasir Ris Park-ah outing program-in kan kal a, MCF inkhawm kan nei lo.


13 June
Inkhawm Hruaitu - Lalramdinpuii
Inkhawm zat - 38
Kal thar - 0
Thawhlawm - S$ 83.00Hun Neitu - Lalchhandami colny
Refreshment tumtu - MCFS


20 June
Inkhawm Hruaitu - Joshua
Inkhawm zat - 27
Kal thar - 0Thawhlawm - S$
Hun Neitu - Lalrengpuia
Refreshment tumtu - MCFS


27 June
Inkhawm Hruaitu - Rosangzuali
Inkhawm zat - 37
Kal thar - 1
Thawhlawm - S$ 108.90Hun Neitu - Lalhriattira
Refreshment tumtu – Rodiki & Mihnge



JULY Thla Chhung Chanvo Neitu Turte

4 JulyHruaitu : Biakhmingthanga
Hun neitu : Laldinpuia


11 July
Hruaitu : Lalsangliani
Hun neitu : V.L Hruaia


18 JulyHruaitu : Lalruatdiki (Nupuii)
Hun neitu : Lalsiamthanga


25 July
Hruaitu : Zothlamuana
Hunneitu : Joshep Lalhmachuana


++++++++++

Happy Birthdays!!

1. Lalsangzuali Sailo Ph 82765371 (1 July)
2. Vallalruati Ph 84369211 (5 July)
3. Lalnunpuii Ph 82377217 (9 July)
4. Lalhmangaihzuali (9 July)
5. Lalsiamthanga Ph 97165793 (10 July)
6. Lalnunzawni Ph 81176915 (11 July)
7. Roliani (12 July)
8. Lalhunsangi Ph 93421214 (12 July)
9. Pathanga Ph 84558843 (15 July)
10. H.T.Lalhruaitluanga (22 July)
11. Isaac malsawmkima Ph 82769201 (28 July)
12. T.F.Lalnunmawii Ph 82765372 (31 July)

++++++++++


News

Sorkar-in CHC a enfiah mek

Kohhran thawhhlawm hman dan fel tawk lo nia hekna finfiahin Singapore-a Kohhran lianber
(hmun khata inkhawm member nei tam ber) City Harvest Church (CHC) chu sorkar thuneituten an chhui mek a ni.

CHC dintu Pastor Kong Hee leh hruaitute hian kohhran sum nen company hrang hrang sumdawnnaah mimal hmingin an inhnamhnawih tia puh an ni. CHC kohhran hi member 33,000 zet lawina a ni a, kohhran neih thil zawng zawng belhkhawm chuan Singapore Dollar makta-duai 111 a nei anga ngaih a ni.

Thilpek lamah an chak em em tih a hriat mai theih a, kumin March thla khan S$ mtd 310 sengin Suntec City (Singapore IT show an neihna thin building) a then a zar neitu nihna a lei taw
h thin a ni. Ref: TodayOnline/ST

++++++++++


Bawlhhlawh paih duhdahte hremna dan tikhauh zual
S-Pass leh E-pass holder bawlhhlawh paih duhdah an mante chu, corrective work order (CWO) hmanga hrem nghal an nih tur thu Singapore sorkar chuan a puang a ni.

Work Permit holder-te chu he dan thar hian a huam tel lova, dan hlui angin a vawi hnihnaah chauh hrem an ni ang. Tin, CWO (thil tihsual chawhreh nana insiam thatna hnathawh tir) hmanga hrem nghal turah hian bawlhhlawh lian tham chin; tissue paper, tui bawtawl, cold drink thir bur ang chi paih duhdahte chauh a huam bawk a ni.

CWO hi 1992 atanga hman tan a ni a, hremna tuarte chu mipui tamna hmunah a tlem ber darkar 3 chhung bawhhlawh chhar tir an ni a, ‘corrective work order’ tih chuang kawr hak
tir an ni bawk. Ref: ST

++++++++++

Isua lim tek-in a deng

America ram Ohio State Monreo khuaa Feet 62-a sang Isua lim chu June ni 16 khan tekin a deng a, a ruangam thir nena siam chauh bangin a tuamna plastic puan-nem-chhah chi leh fibre a kang ral vek a ni.

He ‘The King of Kings’ lim hi helai hmunvela enhlawh ber (land mark) pakhat a ni a, tek den leh kangmeiin a tih chhiat bang themte chu mi tam takin dah that atan an chhar niin he lim siamtu kohhran the Evangelical Solid Rock Church-a an pastor Darlene Bishop chuan a sawi a, “Hei hian, mipuiten he lim an hlut zia a tilang” tiin a sawi bawk a ni.

Kohhran chuan kangmei tihchhiat theih loh chi a thar siam that leh a tum thu a sawi a, a hlui khan US$ 70,000 an seng nia hriat a ni. Kum 2007 khan Brazil rama awm khawvela Isua lim lian ber feet 130 a sang, ‘Christ the Redeemer’ pawh tek-in a deng taw
h thin a, mahse a tihmelhem lo niin an sawi a ni. Ref: Guardian/Daily Mail

++++++++++

Burma ramah Online Smart Card a hman theih tawh dawn

Central Bank of Myanmar chuan Burma ramah internet atanga a baa thil lei theihna ‘Online Smart Card’, ‘Credit Card’ leh ‘Debit Card’ te kumin June thla atangin hman tan
a nih tawh dawn thu a sawi.

Heng Card tharte hi Myanmar Economic Bank leh private bank hawn tharte kal tlanga hman tur a nih thu hriat a ni a, Online Smart Card hmang tur hian bankah pawisa nuai 10 (US$1000) dah sa a ngai a, bank-in tlem a tum belh sak thei dawn nia hriat a ni bawk. Chu chu, Bank-a nuai 10 dahtu chuan Smart Card hmangin nuai 12 vel a hmang thei ang a, a dah sa pela a lo hman nuai 2 chu hun tiam chhungin a rul leh thin ang tihna a ni.

Credit Card leh Debit Card te chu ram dang (eg. Singapore)-a tih dan ang tho
hi a ni dawn a, Credit Card hmanga a baa thil lei chuan hun tiam chhunga bank-a a thun loh chuan a puang a awm ang a, Debit Card chu bank-a pawisa dahsa chauh hman theih chi (Singapore-a Nets hmanga thil kan lei ang chi) a ni.

Online hmanga tihfel chi an hmang tluang thei a nih chuan sumfai nen khera sai-ip nena in pek a pumpelh theih tawh ang a, sumdawngte leh dawrkaite tan a sam khai hle dawn a ni.
Ref: Irrawaddy

++++++++++
Officer-in Bomb hlauhawm siam tum thu a phawrh lang

Burma ram awp-tu sipai sorkar chuan Nuclear ralthuam leh rocket mel 1,680 hla kap thei chi siam tura hma a lak mek thu sipai major ram pawna tlan chhuak chuan a sawi a ni.

Officer tlan chhia, Major Sai Thein Win, hi Russia rama rocket engineering zir chhuak niin sipai sorkar hnuaia ‘hmanraw siamna’ hmun pakhata thunei ber dawttu niin news ten an sawi a, nuclear ralthuam siamna hmanrua leh hmun tarlanna ‘map’ telin lehkha pawim
awh tam tak a tlan chhuah pui a ni.
Aljazeera leh DVB te tang kawpin ‘Burma ram ralthuam leh leihnuai kawng (tunnel) a siam chungchang’ video film an tichhuak a, khawvelin a ngaihven hle a ni. Chu film-ah chuan Major hian an hnathawh dan leh a hriat zawng zawng lehkha (document) te nen lam chiang takin a hrilhfiah a, UN Nuclear endiktu lo ni tawh thin Robert Kelly chuan ngun taka a endik hnuin Burma chuan Nuclear bomb siam an tum chiang a ni tiin a sawi a ni.

Sipai sorkar chuan Bomb hlauhawm siam tum anga an sawi hi a hnial thu hriat a ni bawk.
Ref: Associated Press /Irrawaddy

++++++++++


Articles

ZO NUN KHA- Kawlchuani pa, Haizawl

(Tui pui ral atang meuha thuziak rawn thawhtu Kawlchuani pa chungah thinlung takin lawmthu ka sawi e. – Ed.)


Kan mizo nun kha, han tih hian thil kal tawh, liam tawh, koh kir theih tawh loh ni awm takin a lang. Amaherawh chu hun leh kum te anga koh kir theih loh chu a ni lo. Zofatena kan zir chuan ko kir leh theiin kha nun hlui zo nunah ngei khan kan cheng leh thei. Ama
herawh chu, he tianga kan awm a, kan hnam nun ngaisang lo leh zahpui ang maia kan awm chuan a liam hlen thei bawk ang.


Upa, hranghlui, zo nun duhawm vawngtu an liam zel a; thangtharte zingah lah hian kan zonun duhawm dan leh hlut dan hre pha kan tlem tial tial a, heti a nih zel chuan kan zonun hian hmun chang lo leh sawi leh hriat pawh hlawh lovin a ral mai dawn a. Chutih hunah zet chuan hnam bo leh hnam dan kalphung nei lo kan ni tawh ang a, mite zah tlak loh kan ni ang a, a tuartu tur chu thangtharte bawk hi kan ni dawn. Chu vangin Zonun leh hnam hmangaihtu tan chuan thlaphan a na ru viau ta a nih hi.


Hnam nun ngainatna chu sawi loh, kan tawng hman pai (awn) te, mizo hla sak thiam tlem te hi inlak len nan an hmang ta mai mai si a! Zonun tih awmzia hi kan hriatthiam loh vang pawh a ni maithei, tlemin a awmzia i han larlang teh ang u.


Kan hnamin khati taka tlawmngaihna a uarna chhan kha hmangaihna rah a ni a, hmangaihna pianpui nei lote tan tlawmngaih a harsa thin. Zonun chu mahni inphat nu
n a ni a, ringtu nun nen a kal kawp tlat a; then theih a ni lo. Mite nen khawi ilo vah chhuahnaah a sul sutu a ni a, thil tlem tham vatawn changin thiante ipte tih puar a, mahni ip tih ruah te hi a hna a ni. Ei tur a awmin a hlat a, thawh tur a awmin a hnaih thin. Tlawngaihna hi mizo rilru chhungril atanga lo chhuak hmangaihna rah, fak duh vanga tih ni lo, inngaihtlawmna nun kha a ni. Zonun chu ‘thlan lai hnem’ leh ‘zualko kal tam’ mai piahah a awm a, aia upa zahthiam leh aia naupangte, mi rethei leh chanhai hnehchhiah mai lo, mite nena va inkhak sual chang pawha, ‘E, ka thiam lo a ni’, tih theih nun hi a ni. Chu ngei chuan zonun a siam tha thin.

Zorama Pathian thu lo thlen hmaa zonun kha kristiante hma hruaitu, Pathian tirhkoh hmasa a ang hle. A famkim lohna erawh chu kristaah a inchhun luh loh vang chauh a ni a, zonun dik tak hmanna hmunah chuan rukruk a awm ngai lo va, intih natna a awm lo va, thubuai hlabuai a tlem thin a ni. Kha zonun ngei kha kan ramah hian hmang leh ila, miten hnam dan nei tha leh rinawm kan ni tih an hmu ang a, min ring tawh ang. Zonun hmanna hmun chu remna leh muanna hmun, intihnat awm tawh lohna tlang thianghlim a ni si a.


Kan Pathian thu leh zonunin a mil theih hauh loh chu; ka inhre chiang, ka piangthar tih zawh vek mai leh da leh mai thin, mirethei chanhai ngaih sak lo, thiamthu sawi
ching, a taka nung si lo te hi an ni. Chu vangin zonun kalsiam a mawi ber mai, zofate tan ‘eng’ a ni si. Chu mi engah chuan rinawmna te, inhmangaihna te a lang thin kan tih theuh theih nan, zofa thalai rual zawng zawngte hian tan i la ang u khai. Tichuan, kan ram, kan hnam a vul leh dawn nia.


++++++++++

SINGAPORE-AH LEI MIKHUAL KA KHUAL
- Rengpuia

Tihian haw invau invau chungin Singapore-ah kum thum ka lo awm ve ta reng mai! Singapore rawn kal kha planning nei sa leh ruahman fel tak nei ka ni lo.


Hetiang hian thil a awm. Japan ram lamah inkah chhuah ve theih mai inbeisei khan Rangoonah 2006 kum tantirh lam atang ka cham ngar ngar a. World cup awm k
um kha a ni si a. Ka u Chhuana nen Japan ram-ah en pui pawh nei lovin mahni-in kan en tawh mai ang chu kan tih nak alaiin world cup a zo va, eng kan ang chuang lo va. Fur ruah tui a tla a, a la engmah chuang lo va. Thla a rawn sik tan a, “ E! heti te chuan kan nu a khawngaih thlak.


Tahanah haw ila, khu lam atang kan agent-te dawr tawh mai ang”, tiin ka haw san a. Krismas a zawh rualin beiseina pawh a zo ve ta a. Kumtharah agent hnena kan pawisa dahkham sa la let leh turin Rangoonah ka zu kal leh a. Rangoon ka kham tawh lutuk khan, “Mumang chhia in ang e”, te ka va tihkhum nek hlawm a. Chu ti chuan mahni pawisa ngei dil chhuak leh tura kutdawh nun thla thum meuh ka zir hnu chuan ka pawisa chu ka la chhuak zo titih ta a
. Tlem chu a la bang talh. Chumi pawisa tlem nghaka mi khuaa cham reng chu ka peih lohnain a tlin ta a. Haw san ka tum ta a.


Tin, he ti hi a ni a. Thil awm dan te ka han chhut chiang a, ka zan mut a tui thei ta reng reng lo mai a. Pawisa dahkham chu ka la chhuak leh ngei a. Mahse zin veivahna, passport siamna, Japan tawng zirna tuition fee, ei man, in man leh ege maw neuh neuh atana kum khat chhung ka cheng hman ral zawng zawng ka han belhkhawm chu a lo tam nasa mai a. Rulh leh dan kawng ngaihtuah pawh thiam a harsa a. Keia hnathawh thiam tawk nen ch
uan kum tam pawh liam se, ka rul zo thei ang tih sawi huai ngam chi pawh a ni lo. Bakah ka hna ngai thawk leh duh mah ila, kum khat ka lo chawl tawh a, ka aiawh midangin an lo thawk hman tawh a. Ka hawi hil chu a ni ta der mai!


Chutih lai chuan Bingtei a lo kal a, “ Singapore-a kal i duh chuan tun hi mi an ko belh dawn a, i passport ka hnenah rawn dah ta che”, a ti a. Hna leh hlawh chung-chang vel kan inzawt thuak thuak a, “Nih leh ka passport chu i hnenah ka dah ang a, Tahanah ka haw ang. Mahse ka hmanhmawh miah lo a nia. Muangchangin han ti ang che. Kan nu bulah te ka’n awm kham ve leh phawt ang e”, tiin ka haw san ta a. Miin kum pui linglet leh a ai tam deuh hret an nghah kha, kal nge tha ang kal loh tih ngaihtuah nuah nuah chunga ka p
assport agent hnena ka han dah chu thla khat hmain a fel der a. Kha agent fel dan em em kha! Ka ngei lam lam.


Chu tiang chu ka Singapore rawn kal dan a ni. Ka rawn kal ve chawt a. Shipyard-a thawk tur ka ni tih leh painting lam ti tur ka ni tih zawng chu ka hriat a ni mai. A dang engmah hriat ka nei lo. Eng company mi nge ka nih, eng zat chiah nge hlawh ka hmuh dawn, eng tianga khawsa tur nge kan nih ka hre lo. Biaka te an lo awm tawh a, an awm ang anga awm ve
turin ka indah tawp.


Ka Hna Ka Han Tan Ve Ta A!

Singapore tih lemah keini thawh ve phakna shipyard tih vel hi chu! Politeness a awm lo. Manner a awm lo. Pathian a awm lo. Vai hmel chhe chi tam tak an awm
. Chinese mawl deuh deuh an awm. Bangala kawlhrawng zet zet an awm. Thai, Kawl, Philipino tlem an awm. Foreigner deuh vek kan ni. Lehkha thiam lo deuh hlir kan ni. Tul mang hlei lova innek vut vut hmang kan ni.


Kan thlen hlim khan hreawm ka ti ngang mai. Ka lo rin danah chua
n Singapore meuhva hna han thawk chu, hotu lam leh thuneitute paw’n hawihhawm tak leh dik taka min treat turah ka lo ngai a. Kan hnathawh tantirh khan yard lam atanga min hotura an dah Malay pa upa lam tawh hi ka han ‘good morning’, thin e, ka ti a. Rum fahrana mi en kha a mi reply-na. Ka inchhir zawk. Hawihhawm tum kha ka chettlatna standard-in a hrethiam thlawt lo. I hawihhawm a, i tlawmngaih pauh leh an nek chep telh telh ang che a, thaw hleithei lo khawpin an nek bet mai ang che.


Lungawi lohna leh duhthu-sam lohnain, sawi chhuak duh bawk si lovin ka hun ka hmang chho ta zel a. Ngaia neih chin pawh a awm ve zel mai.


Ka thiannu Zamin, “ Lalreng, he tianga awm reng hi a tawk lo. In update a ngai. Zan sikul kal ang. Kar khatah zan thum kai tur a nia. Kum khatah Diploma kan hmu ang… .etc…etc…”, a ti a. Mi tiphur viau a. Mahse, keini hna angah chuan kan hna ban hun hi sawi lawk theih awm hek lo. Kar khata zan thum chu, kan hna thawh dan nena enin a theih loh chiang sa. Kan boss-in rem min tih pui a, hun min rem siam pui loh chuan a theih dawn loh a ni. (Chhunzawm tur)


++++++++++
Kumin World Cup
- By Chhana -

June ni 11 khan kan nghahhlelh World Cup chu hawn a ni ta. He ram leh ram indonaah hian khawvel hmun hrang hrang atanga thlitfim ram 32 te chuan ‘ber’ nihna chuh turin inpuahchahna nasa tak nen South Africa an rawn pan khawm a.


Football lama thuneitu FIFA chuan ram 32 chu group 8-ah a then hrang a, group khatah ram 4 theuh a dah a. Chungte chu an inkhel kual ang a; hnehtu mark 3, an inhnehtawkin mark 1 ve ve, an hmu ang a, chak lo ram chu artui ‘0’ buh an ni thung, mark hmu tam ber ram 2 te theuh chu ‘Knockout Stage’ khel tura tling an ni.


Hlawm 8 atanga ram 2 theuh ‘Knockout Stage’ rawn kai chho team 16 te chu ram khat leh ram khat an inbeih tir leh a, mark pek an ni tawh lo, a chak chak dam khawchhuah, a tlawm tlawm puahthuah tela hawng a ni tawh. Hnehna changtu ram 8 te chu ‘Quarter Final’ khel turte an ni ta. Quarter Final-a mahni khingpuite paihthla thei pa 4 te chu ‘Semi Final’ khel tur an ni a, Semi Final-a hmelma hnehtu ve ve team te chuan ‘Pakhatna’ inchuhin ‘Final’ an khel dawn a ni.


Engte lar?
Kumin World Cup a lar em em, World Cup hlamawi zaithiam Sakhira-i sak, ‘Waka Waka’ anga kan lo hriat lar sa ve lem loh pakhat chu ‘vuvuzela’ a ni thung. He ‘hamrik’ bengchhen zia hi field chhunga mite sawi loh TV a lo thlirtute tan pawh chimawm tak a nih hi!


Ha nei lo Kei Pui
Chutichuan, Champion ding lai Italy chuan Knockout Stage lawn zo lovin puithuna hmun Rome khawpui min hawngsan a, Zidane-a te ram France pawhin mark 1 chauh chu lungawipuiin Paris lamah a liam zui ve ta a.


Knockout Stage
Ram 16 rawn lawn chho atang chuan US, England, Japan, S Korea pawh puanthuah tela hawng ram 8 zinga chhiar an ni a; England leh German khelh tuma Lampard-a pet goal kha pawm nise England dinhmun a dang lam thei tih hi K’u Biaka te ang ‘England tan ruh tawp’ te titi tui ber a la ni mah na.



Quarter Final
Ti hian a kal zel a, Zirtawp zan khan khawvela tantu ngah ber ‘Brazil’ chu Holland ‘Orenji’ ten an tlawm a, he mi hma hian African team zinga Quarter thlengpha awm chhun ‘Ghana’ pawh Uruguay val ten an paihthla bawk. Nizan (3 July) khan German in Maradona-a kaihhruai Argentina 4:0 in an sawp hrep a, Spain in Paraguay 1:0 in a hneh bawk.


Semi Final & Final
Holland, Uruguay, German leh Spain te chu Semi Final khel tur an ni ta. Holland leh Uruguay an in tum ang a, German leh Spain an in bei thung ang, hnehna changtu ram 2 chuan July 12 (Monday) zing 2.30am-ah Final an khel dawn a ni.


++++++++++


NEPNOIS

- Cowboy khan nula kha ‘ Sakhmel-tha chungchuang ’ a va ti a, nula chuan ‘ Sakawr chungchuang ’ a lo ti ve zeih.


- An cowboy film lak kha an tisual ve khawp a. Khamah sakawr a tla a, a puak dur.


- Nula pakhat pawh kha a no lutuk a. A hmingpumin an ko va, a pilh duai.


- Zu rui hian taxi a lo phar ding a. Driver chu a bia a.
“ Ka pu, i hman em?”
“ Hman e.”
“ Rawn chhuk la, i lam te’ng.”


- Pa pakhat zin haw pawh khan a fate pawisa a pe a, a len chhuah tir a. A fate an chhuah veleh an nu hnenah, “ January thla ka awm loh aiah..” tiin a biangah a fawp a, “February tan..” a ti leh a, a fawp leh a. Chutiang chuan a ti zel a, November vel a thlenin kawngka kianga a fapa lo ding chu a va hmu a.
“ E! Mama, i leng emaw ka ti a, engtik lai khan nge i rawn hawn? ”
“ A rei tawh, April vel khan a ni ang.”


- An monu kha a thaw a uih ve ngang a ni ang. A pasal ina a lawi luh niin a pasala pain calendar-ah ‘ Gas lak ni ’ tiin a chhinchhiah.

+++++++++++++++

Monday, June 28, 2010

World News



Thenfai nan leh tundin nan BP-in billion 20 dah that a rem ti

British Petroleum (BP) chuan a khawnvartui khur chhia atanga irh chhuakin a tih bawlhhlawhte thenfai nan leh a chhehvela chengte ei-bar zawnna a tih chingpente tundin leh nan US$ 20 billion dah that a rem tih tawh thu President Obama’n June ni 16 khan a puang a ni.

US dollar maktaduai 100 dang pawh khawnvartui khura thawk tawh thin, tuna hna nei lo te chhawm dawl nan BP chuan pek a intiam bawk a ni.



He Gulf of Mexico, America chhim-chhak lam khawmual hrual tuifinriat-a khawvartui irh chhuak, vawin thlenga an la thawlphui hleihtheih loh hian a chhehvel mel 25,00 bial zet a fan chhuak a, tuifinriat rinchhan eizawnna chi hrang hranga thawktute chawbel a tihchhiat bakah, tui chhunga nungcha chhiarsen loh an thih phah avangin hun kaltawh zawng zawng chhuiletin America-in hetiang lam chhiatna a tawh rapthlap ber an ti hial a ni.






April ni 20 khan he Deep Water Horizon khawvartui lakchhuahna hmun hi a kang a, khawl hmunpui leh tuifinriat mawng leilung inzawmna, khawvartui pump chhohna, dawt metre 1500 zeta sei chu tliakin dan rual lohvin khawvartui a irh chhuah ta buan buan mai a ni.

A sarhu lai chuan nikhatah barrel 35,00 atanga 60,00 inkar hisapin tuifinriatah khawnvartui a phuhchhuah an ring a, vawiin thlenga a phuhchhuah zawng zawng total 6,900,000 barrel aia tam a nih tawh an ring bawk a ni.








He khawllian kang chhia hian a hmuna thawk mi 11te nunna a la bawk a, mi 17 ten hliampui an tuar bawk a ni.



Tuna BP pek tur billion 20 hi kum 4 chhung tanpuina tur a ni a, hei hi he khawvartui company kum khat hlep zat vel niin sumdawnna lam mithiam te chuan an chhut a ni.

Ref: Reuters/Wikipedia/; all photo:google.com

Thursday, June 17, 2010

Singapore

Orchard Road Tui let
Tukin (16 June 2010) zingah ruah-hawktui avangin Singapore bazar hmunlaili, Shopping Mall awm tlarna hmun, Orchard Road chu tuiin a chim nasa hle ni. A tamber lai chuan metre chanve (feet 2 thuak) a sangin Orchard Road leh Scott Road intawkna hmun velah hawktui a luang dum dum a ni awm e.









Monday, June 7, 2010

MCF News (June 2010)

Editorial

Hun leh nite an her liam zel a, 2010 kum chanve kan thleng leh ta der mai. Kan ti nek nek a, kan chanchinbu paw’n kum hnih hmel a lo hmu ta reng mai nia! Chhiartute hlut pawh a hlawh ve zel a, a tel lo chuan kan kim thei ta lo.

Article inziaksiak te kan han puitlin ve thei ta. Thla hmasa lama kan rawn puan tawh ang khan, “I vengte hmangaih rawh”, tih thupui hmangin article inziaksiakna kan nei a. Lalhunsangi ziak hi tha berah kan han puang e. A dangte pawh tha tak an ni. Tih lan vek a chakawm tehlul nen, kan chanchinbu phek zatin a zir hlawl lo a ni e.

Khawvel mipui tam takin-a kan thlir reng thin, World Cup pawh a hun takah a lo her chhuak leh ta. Tu ramin tak lawmman la ang maw! Ka u Biaka’n a rawn ziak khu luam a, lo chhiar sak ve ta che u.

Thuziak han thawh uar zel teh u. Fiamthu te pawh. Lehlin lam te pawh a theih tho a nia. Kan lehlinna tihlan erawh theihnghilh lo ila. Le! Chhiar nuam le.

++++++++++

Inkhawm Report

2 May
Inkhawm Hruaitu - Lalchhandami
Inkhawm zat - 50
Thawhlawm - S$ 134.50/-
Kal Thar - 1
Hun Neitu - Vanlalrengpuia
Refreshment tumtu - Lalhruaitluangi

9 May
Inkhawm Hruaitu - Biakhmingthanga
Inkhawm zat - 41
Thawhlawm - S$ 116.40/-
Kal Thar - 1
Hun Neitu - Pi Lalawmpuii
Refreshment tumtu - Pi Lalawmpuii

16 May
CCFS combined inkhawmah kan kal a, MCFS inkhawm kan nei lo.

23 May
Inkhawm Hruaitu - Thangpia
Inkhawm zat - 27
Thawhlawm - S$ 71.00/-
Kal Thar - 3
Hun Neitu - Zoramchhana
Refreshment tumtu – VL Hruaia

30 May
Inkhawm Hruaitu - VL Hruaia
Inkhawm zat - 23
Thawhlawm - S$ 61.00/-
Kal Thar - 3
Hun Neitu - Rev. Chhuanga
Refreshment tumtu – MCFS

----------

June Thla Chanvo Neitu Turte

6 June : Outing Program ( Pasi Ris Park )

13 June
Hruaitu : Lalramdinpuii
Hun neitu : Lalchhandami Colney

20 June
Hruaitu : Joshua
Hun neitu : Joseph Lalhmachhuana

27 June
Hruaitu Rosangzuali
Hun neitu : Hriattira
++++++++++

Chanchin Lawrkhawm

Burqa khapna Dan pass : Belgium parliament Lower House chuan Burqa (Muslim hmeichhiate mit chauh tilanga inthuamna) hak khapna Dan an pass tawh a, Senate-a an pass hnuah chuan Europe khawmuala he dan hmang hmasa ber ram an ni ang. Ref: BBC
Afghanistan: No 4 ruihhlo tichhuak tlem dawn : Pa hrik chi khat hri leng avangin kumin Afghanistan ram No.4 ruihhlo thar chhuah 25% a tlak hniam a rin thu Ms Antonio Maria Costa, UN Office on Drugs and Crime (UNODC) chuan BBC a hrilh a. Afghan poppy (No 4 kung) chingtute chuan he hrik hi US, UK leh Nato sipaite theh darhah an puh a. Afghanistan hi khawvela he ruihhlo tichhuak tam ber nih a la hauh ngar ngar a, 2009 khan 6,900,000 kilogram an siam chhuk nia report a ni. Ref: BBC
Pope-in Ngaihdam Dil : Roman Catholic Pope Benedict XVI chuan Ireland rama Catholic puithiam thenkhat nun bawraw lutuk chungchangah; Puithiam thenkhat chuan mipa naupang sex an hman luihpui thin a, a tuartute leh an chhungte hnenah March thla khan ngaihdam dilna lehkha a thawn a, ‘Puithiamte thil sual rapthlak tak an tih avang leh dan an bawhchhiat vangin zahthlak a tiin pawi a tihzia a tarlang a ni.
Ireland Catholic Kohhran chuan Puithiamte hetiang thiltihsual (sexsual abuse) vang hian a tuartute tanpuinan US$ maktaduai 1400 sen an tum thu a puang bawk a ni.
Tunlai hian khawvel hmun hrang hrangah Puithiamten mipa naupang chunga hetiang thil tha lo an tih thuah Catholic kohhran chu ‘chingfel tha tawk lo’ tia demna a nasa hle a, Pope hi German rama kohhran lu ber a nih laiin a kut hnuaia thawk Puithiam, hetinga thil tisual a ban loh chungchangah ‘Puithiamte sualna a haider lui tlat tawh thin’, tiin chanchinbuten an puh mek bawk a ni. Ref: The New York Times
Mingalar Zay tikangtu mi 3 man
Mingalar Zay bazaar kang chung-changah, ‘fimkhur loh vanga kang mei tichhuak’-ah Kang Thelh Pawl chuan mi 3 puhin court-ah thubuai an siam sak.
Bazaar hi thingpui lumna bel atanga kang tan a ni a, a chhunga tui a kan vek hnuah rei tak a inchhuan reng avangin a sa lutuk chuan a sira (dawr neitute thil zawrh) incheina bungrua a kang kai ta a ni. Bazaar chawng 4na leh chawng 5na (a chung ber) a tichhe vek a, May 24 zinglam dar 8 vela kang tan kha a tuk zing lamah chauh an thelh mit thei.
Mingalar Zay hi Ran-goon-a nepnawi zawrhna bazaar lian ber a ni. Thawmhnaw hloh zat chu nuai 209,263 Kyat (S$ mtd 30) chuang niin an chhut a, civil mi pakhat leh mei sipai pa 3 an hliam bawk . Ref: Irrawaddy

News Artical
London atanga Beijing ni 2 kalin

China mithiam rualten London atanga thlawhtheihna ang tluka chak relin ni 2 kala China khawpui Beijing thleng thei turin ruahmana an siam. China hian darkar khat mile 200 (200mph or 321kph) aia chak rel kal theihna tur high-speed rail network chu kum 10 chhunga siam zo turin India leh Europe te a dawr mek a ni.

Rail network zam dan tur chu 1. London atanga Beijing, Beijing atangin Singapore leh India, Pakistana duan phei a nih tur thu Mr Mengshu (a member of the Chinese Academy of Engineering and a senior consultant on China’s domestic high-speed rail project) chuan a sawi a. Rail network ruahmanna 2. na chuan hmar lam atanga Russia paltlangin Germany ah, European railway system a zawm phei ang a. Ruahmanna 3. na chu (South-East Asia) Chhim lam atanga Vietnam, Thailand, Myanmar leh Malaysia te an ni ang. “ High-speed network sys-tem siam tura idea hi China hriat chhuah a ni lo va, ram hrang hrang leh a bik takin India te hian he ruahmanna hi a bul tan turin min ti a ni zawk e”, tiin Mr Mengshu chuan a sawi a. “ A chhan chu heng ram te hian high-speed rail network siam turin an tlin lawk mai lo bakah kan experience leh technology te hi zir leh lak an beisei a ni”.

Tunah China hian ram chhunga rail kawng thar miles 19,000 bial, major khawpui zawng zawng high-speed railways (₤480 billion man)a tun hnu kum 5 chhunga zam fel tumin a bei mek a ni. Tin khawvel rel chak ber the Harmony Express , China siam ni mahse technology erawh chu Siemens leh Kawasaki technology ( darkar khat miles 250) chak Wuhan leh Guangzhou khawpui inkara service pawh kha, 2009 kum tawp khan zo fela hawn a ni tawh a. He the Harmony Express hian miles 660 hla hi darkar thum chhungin a thleng thei a ni. Entirnan, London leh Edinburgh hi darkar thum chhungin kal leh hawngin a thleng thei tihna a ni.

High-speed rail network project hi tluang taka an zawhfel theih hunah chuan London atanga chuang passengers ten miles 5,070 (8,159km) hla chu, ni 2 kalin China khawpui Beijing an rawn thleng dawn tihna a ni. (Mi thiam chhut mite sawi leh dan zelah chuan Choak pawh hian heng ang tluka hla hi ni 2 chhung thlawkin a thleng thin an ti) Miles 6,750 a hla Singapore chu a ni thumnaah a thleng thei dawn a ni.
Mr Wang an, “ Kan tum ber chu thlawhtheihna ang tluka chaka tlan thei rail a ni a, pawimawh hmasa ber chu he network pathum te kum 10 chhunga zawh fel”, tiin a sawi a. Tunah China hian, ram 17 a dawr tawh a. Tin South-East Asia line tur phei chu Yunan chhim lamah hmalain an siam tan tawh a ni. Hun rei lo te-ah Myanmar lam network line tur pawh an siam tan mai dawn a ni. Chinain Myanmar hi he rail kawng siam man zawng zawng a tum sak ang a, chu mi an tum sak man aiah Kawlram leilung chhuak Lithium (thir chi zinga zang ber) chu a la ve thung dawn a ni.

Cambodia to Singapore leh Vietnam to China, heng ram thum pal tlanga rail kawng siam nan a tlangpuia senso dan tur an chawh chhuah ringawt pawh hi pound maktaduai 400 a ni. Tun tuma Volcanic Eruption-in a phuh chhuah mei vap leh khuin thlawhtheihna engine a tihchhiat hlauh vanga van boruak kawng khar or flight cancel ang chiah te phei chuan tui lam kawng chauh pawh ni tawh lovin lei lam kawng atang pawhin awlsam takin a intlawh pawh zung zung theih dawn tihna a nih chu.

++++++++++

Thukhawchang

I vengte hmangaih rawh
- Lalhunsangi

“ Isuan “A ropui ber chu hei hi a ni : ‘Isarelte u ngai teh u, Lalpa kan Pathian chu Lalpa pakhat chauh a ni a, Lalpa i pathian chu i thinlung zawng zawngin, i thlarau zawng zawngin, i rilru zawng zawngin, i chakna zawng zawngin i hma-ngaih tur a ni’ tih hi. A dawt lehtu chu hei hi a ni ‘Nangmah i inhmangaih angin i vengte i hmangaih tur a ni’ tih hi.” Marka 12:29-30

Awle, kan vengte chu kan bul hnaia kan then leh rual, thenawm khawveng, u leh nau, laichinte bakah hnam hrang, awze mi, hmelhriat lohte lamin a huam tel vek awm e! Luka 10:25-36 ah danhretu hnenah Isuan samari mitha tehkhinthu a sawi a.
Tu emaw Jeriko khuaah a kal dawn a. Suamhmangte a tawk a, a silhfen an hlih sak a, an vaw nek a, thi lek lekin an kal san a. Puithiam tu emaw chu mi kawngah chuan a zuk kal a. Kawng sir lehlamah a hel a. Tin, Levia chi tu emaw pawhin kawng sirah a hel leh a. Tin, Samari mi a lo kal a, a hmuh veleh a khawngaih em em a, a enkawl a, a sa chungah a chuan tir a, khualbukah a kal pui a, a enkawl a, khualbuk vengtu hnenah chuan duli a pe a, lo enkawl la, hemi bakah i senso zawng zawng chu ka lo kir leh hnuah ka rawn rul leh ang che a ti a. Chu mi pathum zingah suam-hmangte tawka vengte chu tu ber nge nia i rin a ti a. Tin, ani chuan a khawngaihtu chu a ti a. Tin, Isuan, nang pawh chu ang bawk chuan va ti ve rawh a ti a.

Isua tehkhinthu atang hian hnam hrang hrang an nih leh hmel hriat loh an nih min kawhhmuh a. Mi tu pawh an harsat mangan hre-awm laia tanpui a, chhawmdawl ngaite chhawmdawl turin leh an tlakchham laia ei leh in, silh leh fen te pe a, khawngaiha hmangaihna angkhata hmangaih turin Isua chuan min duh a ni. Kan Bible-ah rinna thuk tak tlang sawn theihna khawp hial rinna famkim nei mah ila, hmangaihna kan neih si loh chuan engmah a sawt loh thu kan hmu a. Pathian kan rinnain mi tana thiltih sak a neih si loh chuan kan rinna chu a thlawn mai a lo ni ang.

“ Unau pa emaw, unau nu emaw saruakin awmin an nitin chaw tlachham se la, tin, in zinga tuin emaw an hnenah thlamuang takin kal ula, lum tak leh puar takin awm rawh u ti ula, taksa tan thil chakkhai chu in pek si loh chuan enge sawt ang? Chu tiang bawkin rinna chu thiltih nei lovin amah chuahva a awm chuan thi a ni.” Jakoba 2:15-17

Tirhkoh paula chuan a rawngbawlna khua zawng zawnga mite hnenah chuan hmangaihna a sawi uar hle a. Rom khuaa mite chu rinnaah an chak avangin lawmthu a sawi a ni. Hmangaihna nei turin rinnaa a unaute hnenah lehkha-thawnin a fuih a ni. He hmangaihna a sawi hi tawp chin nei lo Chatuan hmangaihna famkim, Pathian hma-ngaihna (Agape) a sawina a ni. Thuthlung hlui hunah kha chuan pawn lam atangin Pathianin a mite a bia a, danin a kaihruai a, dan an zawm theih thin loh avangin nun a awm lo; ‘rawh’, ‘suh’ danin a kaihruai a. Serhtan hi Pathian chhinchhiahna a ni. Thuthlung tharah chuan dan petu Pathian kha kan chhungah a nung a, kan nunah thu a sawi tawh zawk a, kan chhunga Krista thatna chu pawn lam nunah a rawn lang chhuak mai thin a ni.

Genesis 3:6,13 kan en chuan Evi buma a awm thu leh Adama chu buma a awm loh thu kan hmu a. A nupui thu a zawm avangin a nupui chu a hmangaih a, a thihchilh ta a ni. Pathianin ei loh tur a tih an ei tak avangin an rilru, an taksa, an thlarau chu Pathian ngaihah an thi a. Pathian duh loh zawng an tih tak avangin an inchhir ta a. In chhirte chungah chuan khawngaihna a lan tir a, a hmangaihnain a um zui ta a ni.

Kan naupan laiin thlan-mualah inhmangaih em em, inngai-zawng tuak khat hi an lo thu dun a. An nu leh pate ve ve khan inneih tir an phal tak loh avangin ‘Tur’ an in a, an inthihchilh ta a ni. Mihring lama inhmangaihna thuk ber chuan mi pakhat tan thih a huam mahna! Pathian hmangaihna erawh chuan mi zawng zawng chhandam an nih theih nan a thi a. Evi leh Adama atanga kan neih, kan mihring hlui mizia kha a kheng bet a, a thih-chilh ta a. A thihna leh thawhlehna chuan Pa hmaah min din sak a, thiam chang kan lo ni ta a. A thihna leh thawhlehna chu kan thihna leh thawhlehna atan min puan sak a, a nun lamin min pe ta a ni. A va ropui em! Chu nun chu tunah kan chhungah kan kawl a, thlarauva kan fiah ni apiangah Pathian hmangaihna keimahniah hriatin a lo awm thin a ni.

“Kan inhmangaih tawn chuan Pathian keimahniah a awm reng ang a, a hmangaihna pawh keimahniah a famkim bawk ang.” I Johana 4:12

Kristaah chuan a tha lam leh chhe lam a awm lo. Kan thinlung miziaah chuan a tha lam leh a chhe lam a awm a, kan thatna zat chiah hian kan sual leh thin a ni. Kan mizia a inthlak thleng thin a. Kan hmangaihna awm sa hi than tir lam ni lovin kros-ah tihhlum a lo ngai zawk a. Mihring mizia inthlakthleng velna hian kristian emaw kan lo ti thin. Kristianna chu Krista nun nen inpumkhatna a ni. Kan mihring mizia hian dawh-theihna a nei lo. Hmangaihna, dawhtheihna te nei ve thin mah se, a thatna chuan rei a daih lo va, ‘vang’ awm chauhva hmangaih theihna a ni. A ziktluak lo a ni. Tin, mi chunga a beisei anga a chunga a lo nih loh hian a vui leh thin a. Mi tih that a hriat veleh a rilru tak takin a lawmpui thin lo a ni. He mizia hi tihhluma a lo awm chiah hian Pathian thu thar keimahniah a lo thleng a, rinnaa ke a penna zawn zelah thlarau rah amahah tihfamkimin a lo awm a, a duh zawnga ke pen tawh lovin Pathian duh zawngin ke a pen tawh zawk thin. Chumi nun duhawm tak atang chuan vengte hmangaih theihna nun amahah kawlin a lo awm a, Lalpa nen a nitin nunah ke an pen dun tawh thin a lo ni.

“ Thlarau rah erawh chu hmangaihna te, dawhtheihna te, hlimna te, remna te, ngilneihna te, thatna te, rinawmna te, thu-hnuairawlhna te, insumtheihna te a ni zawk e, chu tiang kalh zawngin Dan thupek reng a awm lo ve. Galatia 5:22-23

Chhiartu zawng zawng Lalpa malsawmna leh hma-ngaihna in lo chan theuh theih nan Pathianin a tharin malsawm che u rawh se!
Amen.

++++++++++

INTHUAMNA CHHE THEI LO
- Lalawmpuii

Tunlai khawvel hmasawnna vuakvet hian kohhran leh khawtlangah kan inchei dan te, kan rilru sukthlek dan te leh kan nun dan chenin a tidanglam a. Chung zinga kan ngaihtuah zui atan ka vei ve chu pawn lam mawina kan dah pawimawh zawkna hi a ni. Chu chuan kan nun hona leh mimal nun hi a ni telin min ei chhe mek a. Chuvangin he article-ah hian kohhran leh khawtlanga kan inthuam dan dik tawk lohnate hai lan a, inthuamna chhe thei lova inbel a tul zia tih lan kan tum dawn a ni.

Tunlai Inchei Uar Dan: Tunlai kan chenna khawvel kan enin thawmhnaw chhuak thar leh chin thar apiang neih ve zel kan tum a. 'Thil thar neih' leh 'mi neih ang neih ve' chu kan intlansiakna a ni ta em aw tih theih a ni. Chu achhapah man tlawm deuh, tha tho si ai chuan a dangdai (fancy) leh a man to apiang neih hi kan intihhmuh a. Nu leh pa thenkhat phei chuan an fate tan an thil lei sak leh an neih ve chu a tangkai tur zawng leh hlawkpui tur zawng ngaihtuah ahnekin rual-pawlna leh changkannaah an ngai a. Thenkhat phei chu an thawh chhuahin a tlin tawh loh avanga puk chawpa thil thar neih hreh miah lo te, a baa lei inthlahrun nachang hre lote kan kat ta nuk mai. In leh lo din ngheh nan inchhek khawm ai chuan mite huikhawm leh intihvei nan mahni phak baka inbel mawi duh lah kan bo lo. Chutiang thli chhe leng vel karah inngaih-tlawmna hi mite thinlung hnehna tura hmanraw tha ber a ni tih hi kan hriat thar a va tul tak em! Chuvangin mit la thei leh lang mawi apiang um zui mai lo va, mamawh tawk chauh neih a, thui tak dawna fimkhur taka mahni inthunun leh insum thei mi nih a pawimawh tak zet a ni.

Kohhran Inthuam Dan Tur: Kan chhehvel hmuh theih kohhran kan en chuan Esaua silhfen inbel a, Jakoba aw ni si rawngbawltu kan va tam ta em! Nihna duh vang te, lansarh duh vang tein chhungril nun takna nei si lovin mi hmuha mawi chauhva tawngkam thlum tak nena mi hip tum hrim hrim te, chetziaah pawh chawimawi phu nih chak khawpa lemchang thiamten kohhranah bu an khuar nghet vaih chuan kan hmakhua a va thim dawn em. Pulpit ko tlanga thlarau chang sang em em, mahse beram no zinga chinghne awm anga thawhpuite tan hlauhawm leh rawng-bawlpui hahthlak leh lawi si, Zawngin a mawng khak a hmuh loh anga thawhpuite relchhiat ching, Pathian thuah intihmu fuh em em, nuna hmuh tur awm lo ringtu suak laka fimkhur a tul ta hle. Mi thenkhat phei chu mite vawrh san nghak zo lo va, mahni inbarh lut a, inthuam mawi duh kohhran member kan nei thar ta zel mai pawh hi lungngaih thlak tak a ni.

Jakoba anga a fa u zawkte thuam mawi ai chuan Josefa chauh thawmhnaw mawi leh tha bel duh mite chuan kohhran hi an hruai. Chutiang kohhran hotute chuan an mit meng zau lovin mahni mi leh sate thawmhnaw mawi chauh tarlan an thiam a. Mi dang (langsar vak lo) silhfen hlutna leh thatna an hmuh hmaih thin avangin thlarau leh taksa lamah kan hmasawn tur angin kan hmasawn chak thei lo va. Chuvangin huapzo kohhran kan nih ang ngeia Pathian min pek kan thlarau thilpek chi hrang hrang chul lo tura intihsawt tlan a hun ta hle. Chu bakah kan unau rinna chak lote hmusit lo leh sawisel lova infuih tawn leh intawngtai sak zawkin mimal thlarau leh taksa thanlenna tithuanawp thei silhfen chu hlipa kan zavaia thattlanna tur thawmhnaw thar inbel theuh ang u.

Pathian hrerenga inchei: Kan Pathian pawhin Ama hmaa kun tur chuan thianghlim leh mawi taka inthuam a duh a (Ps 96:9). Kan Kohhran Thunun Dan Buin mahni invawn fel dan turah pawh mitin mahni phu tawka fai tak leh fel takin inthuam tur a ti a. Amaherawh chu mahni rilrem zawng, tha leh mawi nia kan hriat dana kan inchei hian chapona, tlakranna leh sual lam min hruai thei inchei dan pangngai aia uchuaka inthuam loh hi keini ringtute tan a mawi a. Chu mai a la tawk lo. Thawhnaw thar leh thil thar ka duh kohhran member kan nei thar ta zel mai pawh hi lungngaih thlak tak a ni. Jakoba anga a fa u zawkte thuam mawi ai chuan Josefa chauh thawmhnaw mawi leh tha bel duh mite chuan kohhran hi an hruai. Chutiang kohhran hotute chuan an mit meng zau lovin mahni mi leh sate thawmhnaw mawi chauh tarlan an thiam a. Mi dang (langsar vak lo) silhfen hlutna leh thatna an hmuh hmaih thin avangin thlarau leh taksa lamah kan hmasawn tur angin kan hmasawn chak thei lo va. Chuvangin huapzo kohhran kan nih ang ngeia Pathian min pek kan thlarau thilpek chi hrang hrang chul lo tura intihsawt tlan a hun ta hle. Chu bakah kan unau rinna chak lote hmusit lo leh sawisel lova infuih tawn leh intawngtai sak zawkin mimal thlarau leh taksa thanlenna tithuanawp thei silhfen chu hlipa kan zavaia thattlanna tur thawmhnaw thar inbel theuh ang u.

Pathian hrerenga inchei: Kan Pathian pawhin Ama hmaa kun tur chuan thianghlim leh mawi taka inthuam a duh a (Ps 96:9). Kan Kohhran Thunun Dan Buin mahni invawn fel dan turah pawh mitin mahni phu tawka fai tak leh fel takin inthuam tur a ti a. Amaherawh chu mahni rilrem zawng, tha leh mawi nia kan hriat dana kan inchei hian chapona, tlakranna leh sual lam min hruai thei inchei dan pangngai aia uchuaka inthuam loh hi keini ringtute tan a mawi a. Chu mai a la tawk lo. Thawhnaw thar leh thil thar kan neih hian kan rilrua Pathian chan tur zawng zawng kha chu chuan a luahlan loh nan te, chapo phah loh nan te, mite thinlung tilawmtu a nih theih nan te Pathian hnenah lawmthu sawia inhlanna neih theih hi a tha a ni. Chutilo chuan Pathian hrechang lek lo va, Jeru-salem hmeichhiate anga intithei taka kan kal awr awr chuan rimtui aiah rimchhia, kawnghren aiah hruihrual, sam siam puk aiah chal kawlh, awm bel mawi aiah saiip puan, hmelthat aiah hmelchhiat chu Pathian hremna kan tawh tur chu a ni ang (Isa 3:16-24). Chu bakah hnam tinin inthuam mawi dan pawm chin kan nei theuh a. Entirnan - African hmeichhiate chu an sam phiar chik nuk mah se, an hnam tih dan a nih avangin an mawiin an inhmeh em em a ni. Keinin ti ve dawn ila chuan miin min en dan chu a dang daih thei. Chuvangin ringtute tan chuan a hun leh a hmun a zira thawmhnaw inbel leh inchei thiam hi a pawimawh hle bawk.

Inthuamna chhe thei lo: Pathianin mi tin hi taksa mawina leh nungchang mawina min pe a. Mahse mi tam zawk hian taksa mawina hi kan lungkham zawk niin a lang. Chuvangin pawn lam mawina turin Pathian tana kan pek phal loh pawh sam tihngil leh tihkir nan, hmel in-plaster nan leh thawmhnaw thar lei nan chuan pawisa kan ui lo va. Chung chuan hun rei lote chhung atan chuan kan nalh pawh a ni mahna. Mahse, kan tar kun hunah chuan ngaihnobeina chu engmah lo mai a lo ni thin. Hmelthatna pawh a chuai leh mai thin tih hi kan hriat a tha (Thuf 31:30). Chu chu hriain Paula leh Petera pawhin Pathian ngaihsak hmeichhiate chu pawn lam incheina – sam chei lerh te, rangkachak thi awrh te, silhfen tha/ puan man tam inbeltea inchei mawi tum lo turin an duh a.

Taksa mawina tura incheina zawng zawng hi tih miah loh tur tihna a ni lo va (I Tim 2:9; I Pet 3:3), an sawi tum nia lang chu senso hautak lo ber leh tlo ber, chhungril nun (nung-chang) mawina an dah pawi-mawh zawk vang a ni a. Thufing pawhin thawmhnaw kan inbel leh inchei mawi vang tea mi fak der ai chuan kan thiltih that vang leh taihmak vang tea chawimawi hi thlang zawk turin min hrilh a. Chuvangin Petera leh Paulan Pathian tihtu hmeichhe zahawmte chuan thiltha tih te, thinlung atanga mize dik, rilru thuhnuai-rawlh leh nunnem, inthuamna tet thei lo leh chhe thei lova inchei turin min fuih a (I Tim 2:10; I Pet 3:4). Chuvangin kan zavai hian Pathian mithmuha hlu em em, inthuamna chhe thei lo, chhung-ril nun takna leh mawinain i inthuam mawi zawk ang u.

++++++++++


World Cup
- Biaka

Tun atanga ni li-ah khawvel mi pui tam takin kan nghahhlelh em em mai 2010 FIFA World Cup chu an tan dawn ta der mai! South Africa-in an thleng dawn a, June 11 hian tan tur a ni. Eng ram champion ang maw! Kum 50 dawn lai South America leh European ram te hian an inlak chhawk tawh a.

World Cup an buatsaih atang hian South America team 3 leh European team 4 te hian World Cup champion lal lukhum an khum tawh thin a. South America atang chuan Brazil, Argentina leh Uruguay ram te an ni. European atang chuan England, France, Germany leh Italy te hian an champion tawh bawk. Brazil hian tum 5 an la tawh a, Italy hian tum 4, Germany hian tum 3, Argentina hian tum 2, England, France leh Uruguay te hian tum 1 theuh an la tawh bawk.

World Cup hi 1930 atangin an buatsaih tan a, a tan tirh lam hian South America hi an che tha a, a hnu ah European an che tha ve leh thung . 1962 leh 2006 thleng khan World Cup tum 12 a awm a, South America leh European te hian an inlak chhawk. World Cup hi tum 18 buatsaih a ni tawh a, South America leh European hi tum 9 ve ve an champion tawh a ni. European hian an Euro khawmual chhungah chauh an champion thin a, Argentina pawh hian South America khawmual chhungah chauh a champion thin bawk. Brazil hi chuan 1994 United State leh Asian Khawmualah te champion a lo ni tawh thin. Kumin hian Africa khawmual hian a vawi 1 thlenna tur a ni a. A boruak te a lum deuh avangin Euro lam atanga kal te tan chuan harsatna an nei deuh mai thei. AD 2002 Japan leh South Korea-a an nghah tum khan khaw lum avangin Europe ramte chuan buaina an nei nasa.

Kuminah Spain, England, Brazil leh Argentina te hi rin kai ber te an ni a. Boruak lum a nih avangin Africa khawmualte pawh hian tum loh deuhvin an champion mai thei bawk. 2002 World Cup khan South Korea khan Semi-final an thleng a, Spain leh Italy te a tlawm a nih kha. Kumin pawh hian Africa khawmual hian team tha tak tak a nei a, an nghahna South Africa, Ivory Coast, Nigeria leh Ghana team te hian player tha tak tak an nei. An player tam zawkte hian Euro khawmualah an khel a.

Kumin hian Euro khawmual atangin Spain, England, Italy, Portugal, France leh Holland te hi rin kai ber te an ni a. Chutah Spain leh England te hi rin kai zual te an ni. 2008 Euro Cup atang khan Spain hian World Team tha ber nihna a la hauh reng a. Euro Cup an lak tuma an playerte kha an la kim vek bawk. Rawl thar tha tak tak an neih belh bawk a, an Coach hian mi 23 thlang tur hian buaina a nei a ni. England lah chuti bawk. 2008 Euro cup an khelh theih loh avangin an Coach an thlak a, Italian mi Copelho chu man to takin an Coach atan an la a, an lak atangin an game khelh a tha thei hle a ni. Tun hnaiah England playerte hi an che tha hlawm hle mai a, an player-te an dam kim chuan tawrhhlelh awm tak tur an ni.

South America khawmual atangin Brazil leh Argentina hi an tawrhhlelh awm bawk dawn a. World Cup tum 5 lo la tawh Brazil hian kumin pawh lak leh a tum khawp mai. Brazil Coach Dunga hi 1994 World Cup an lak tum khan Captain a ni a, kumin hian Coach niin lawmman lak a tum hle a ni. Player tha tak tak a nei nual mai a. Mahse, player nungchang tha lo chu lak a tum hauh lo. Brazil Coach Dunga hian “ Ka player thlante hi team tana khel tha vek an ni a, mi dang tha tak tak an awm a, mahse nung-chang mawi lo playerte chu ka teamah lak luh ka tum lo” a ti a. Argentina pawh hi World Cup tum 3 la tawh an ni a, kumin hian player tha tak tak an nei a. An Coach Maradona hi 1986 World Cup Argentinain an lak tum khan an play maker ber a ni a, amah vangin World Cup an lak phah bawk a ni. Kumin hian theih tawp chhuaha a player-te enkawl a, lawmman lak pui ngei a tum a. Beiseina sang tak nen Africa lam an pan dawn a ni.

Kumin hian team dang tha tak tak an tam khawp a, Italy, Germany, Portugal, France te pawh hian player tha tak tak an nei bawk. Italy pawh hian tum 4 champion lukhum a khum tawh a, 2006 pawh khan champion a nih kha. 2006 world cupa an player ten tar lam an pan tawh tih lovah chuan hlauh awm tak a ni bawk.

2010 FIFA World Cup South Africa-ah hian eng ram tak champion ang maw!! Nuam tak maiin kan thlir ho dawn nia.

++++++++++

Lallukhum
By Hawilopar

Khawvela lallukhum ropui ber chu England lalnu Queen Victoria-i khum tura 1838-a siam, “The Imperial State Crown” a ni a. Lunghlu man to chi 317-a cheimawi a ni a, lunghlu te chi 3,000-in a pawn lam chu an chei nawn leh bawk. Chu aia lallukhum ropui chu an la nei a, “Crown Jewels of England” an vuah a. He lallukhum hi lal rohlu bik atana an siam ni mah sela sorkar ta a ni a, ni pawimawh bikah chauh an la chhuak a, lalin a khum thin. Tower of London ah an dah a, kum tinin mi tam takin an en huai huai thin a ni. Kum 1974 khan a hlut man an chhut a, dollar mtd 740 vela hlu niin an hria.

Crown of the Holy Ro-man Emperor hian “ German Reichskrone ” or “ The Crown of Charlemange ” ti pawhin hming a nei bawk a. He lallukhum hi Holy Roman Empire of Germany dintu lal Otto-I tan kum 962 khan, rangkachak, lunghlu chi hrang hranga cheimawiin siam a ni a. Lal Otto-III na hian a cheimawiin a belhchhah nghe nghe an ti. Kum 1938-a Hitlera’n Austria a run tum khan he lallukhum hi Vienna atangin Nurembergah dah turin a dil a. Mahse America-in Nuremberg zalenna a pek hnu khan a bo an ti tlat mai a. Nazi hruaitu an man ho chu zawtin an bei nasa, anni ho lahin Austria dil thuk takah paih a nih thu huai takin an puang ve bawk a. America awih lo chuan Nuremberg Mayor chu manin an dawp a, a tawpah chuan Himmler (kum 1929, Hitler personal body guard) in thukru a, mipui hriata sulhnu chhui theih loh tura bo ti tlat turin thu a lo pek avangin lei hnuai thuk takah thingrem tha tawka kalh chhungah dahin an lo thukru a. Chuti chuan laichhuak lehin tunah Schatzkammer museum, Vienna-ah dahin a awm a.

The Crown of Napoleon, he lallukhum pawh hi rangkachak chi hrang hranga chei niin, kum 1804 khan Napoleona’n a khum a. Tunah Louvre Museum, Paris-ah en theihin a awm. Lei lalte lallukhum hi chu a hluin an van hmingtha tak em! Vawiin thleng hian an la hlut a, khawvelah an hmingthang a, ram pumin an buaipuiin an chhuang tak meuh asin. Lei leh van siamtu lalber kan Lal Isua lukhum erawh chu Rom sipaite siam, a mawi leh hlut chu sawi loh, hling lukhum (Crown of thorns) a ni ve thung a ni. Nunna kalsanin thihna mualpho thlak ber thing anchhe dawng kraws a rawn tuar a. Chawimawina kal sanin hmuhsit leh tihduhdahna tinreng tuar turin a rawn inpe a. Khawvel sual leh a thiltihtheihna chu thihna-in a hneh a, lei leh van siamtu kha a siam leiah an zalh a. Tui siamtu chuan, “ka tui a hal e”, tihna hmun a rawn pan a. Lalber chuan chhiahhlawh hna a rawn thawk a, mi thianghlim ber chuan mi bawlhhlawh ber chan a rawn chang a.

A mak mang e, khawvel lalten lallukhum an khum hi chuan mipui nen an inkar a hla a, mi rethei leh mi hnuaihnungte tan phei chuan khawih leh deh chu sawi loh, hmun an chang lo a ni ber mai. Khawvel lalte ropui takin lalthutthlengah an thu a, kan Isua erawh chuan tlawm takin ranthleng a rawn luah ve thung. Khawvel lalte chuan khawvel thisen an chhuah, Lal Isua chuan khawvel tan ama thisen a chhuah tir a. Kan Lal Isua chuan chu hling lukhum a khum ni chuan Pathian leh mihring kan inrem a, miretheite tan hausakna, hausate tan hausak thiamna, mimawlte tan finna, lungngaite tan thlamuanna, thihna thim hnuaia thute tan enna, khawvel lalten mi zawng zawng salah an siam a, kan Lal Isua chuan mi zawng zawng ang khatin zalenna mi pe thung. A van ropui tak em! Kan Pathian hming chauh fakin awm rawhse! Amen.

Hlinglukhum a khum chhan chu keiniin lallukhum kan khum theih nan a ni a. A tuihalna chhan chu chatuana kang leh tawh lo tur tui nung kan neih theih nan a ni a. Thi tur kha kan nung a, tunah kan taksa hi thi mah se, chatuana nung turin ka thi tawh ang. A pain a kalsanna hmunah khan amah vangin a awmpuina kan chang a. Lalpa a tel phawt chuan khawi hmun pawh hi a nuam vek a nia. Lalpa a tel loh chuan eng anga in tha pawh a nuam chuang lo, in tha chu a sak theih a, in nuam chu a sak theih reng reng loh. Mahse dap leh mautah, sawi tlittlet-ah pawh awm mah ila, Lalpa a tel phawt chuan a nuam tho tho. Han thlir mah teh, hringnun hi. Ram hrang hrang changkang tak takah pawh awm mah ila, Lalpa a tel loh chuan a nuam chuang lo. Mahse Lalpa a tel erawh chuan mi ramah ar chal tiat tak ngial pawh hmun leh ram nei lo mah ila, neih chak leh awhna hi awm tawh lo ni lovin awm reng chung siin kan nunah hmun an chang tawh lo zuk nia. Chu tak chu alawm kan hausakna Lalpa chu. Pathian thu atanga i thlir loh ni a piangah lei hringnun hrehawm zia, itsik elrel, insan siakna, tah leh ha thialna khawvel a nih laiin Pathian thu atang erawh chuan hringnun vanram a ni tlat. Paulan tlakchham thu sawi zawng ka ni lo ve, kei zawng eng ang pawhin awm mah ila, lungawi zel ka ching tawh si a.

Lal Isuan hlinglukhum a khum avangin amah ringtute khum turin lallukhum chi li a lo chhuak a.
1. Thih thlenga rinawmte leh thlemna tuar hram hramte khum tur Nunna Lallukhum te ( Jak 1:12; Thup. 2:10)
2. Rawngbawl hna hlen chhuakte khum tur Lallukhum chhe thei lo te (I Kor. 9:25)
3. Intihsiakna tha bei zova lei nun chhuahsan mekte khum tur Felna Lallukhum te (II Tim. 4:8)
4. Kohhran hruaitu fak tlakte khum tur bik Ropuina Lallukhum te an ni (I Pet. 5:4)
Ka lawm e.

++++++++++

NEPNOIS

¤ Extra-Virgin
A virgin over lutuk a, a zun-in deuh reng.

¤ Inremsiamna
American mi, Scotch mi leh Russian hi motor accident-in hliam na tak an tuar a, an thi-dang a. Vanram an han thleng a. Paula’n a lo en a, an la naupan em avangin ti hian rem a siam sak a. Mi pakhatin dollar 500 theuh an pek chuan an dam chhuak leh dawn a ni. American chuan dollar 500 a phawrh a, a pe nghal a. Operation roomah a rawn harh chhuak a. Doctor chuan mak a ti em em a.
“ I thi tawh emaw kan lo ti vek a!”
“ Dollar 500-in Paula’n min tidam leh alawm.”
“ I thiante pahnih kha?”
“ Kan Scotch-a kha chu Paula nen an innep mek a, Russian-a kha chuan an sawrkawrin pawisa an rawn pek sak hun tur a nghak a nih kha.”

¤ Ka Hre Chiang Em!
Roreltuin a zawt a.
“ I pawisa ruk, dollar za kha engtin nge i tih?”
“ Hotela Mary ka pe a, zan khat ka awm pui.”
“ Court hmaah dawt sawi suh. Eng tikah mah Mary’n dollar sawm bak a la ngai lo.”

++++++++++